Liber Sacerdotum

Nach Marcellin Berthelot: La Chimie au Moyen Ages

Verzeichnis aller Worte mit Übersetzung

  1. Incipit liber sacerdotum. [Rubrica.] - Ut ex antiquorum scientia philosophorum percipitur, omne colorum genus ex mineria principalem ducunt originem; nam unde aurum, unde argentum, cuprum, plumbum, stagnum, et alie metallorum species; scilicet etiam auripigmentum, açurus, argentum vivum, viride terrestre, salgema, attramentum, omne sulphur, nitrum, almiçadir; due vero scilicet etiam lapides, ut magnesiei, emathites, corallus, cristallus, et que sunt hujus generis. Ex hoc fonte rursum procedunt multiplices tingendi species, ut minium, calcucecumenon, virmilia et cetera, et hujus que necessaria sunt huic operi.
  2. Primum capitulum. [Rubrica.] - Sumatur ergo auripigmentum et in vase vitreo ponatur, et super pone de argento vivo, ut per decem dies repositum dissolvatur. Postea vero distillabis aquam ejus candidam, postea vero croceam, postea rubicundam; postea vero suum alkitran distillabis omnino. Novissime vero feces assumptas tere, et postquam cum decima parte aque calide massatum fuerit in vase fictili, lautum in clibano figulo repones; tociens autem faciendum erit quoad supremum suscipiat candorem; rursum cum aqua calida, argentum vivum sublimatum massa, et lento igne assa, in ampulla luto obturata. Hoc tercio faciendum erit, et de aqua ponendum, quoad conglutinentur ei; sic enim in optimum pulverem congelabitur, cujus pars una cujuscumque corporis sexaginta firmat.
  3. Aliter, de eodem. [Rubrica.] - Si vis aque partes .ij. et aque almiçadir [sal amoniacum] partes .ij. et de calce, de candido facta, .x. Omnia simul posita per .lx.. dies dissolves: nam cristalinam suscipiet claritatem. Gela ergo ipsum et gelabitur lamina candida cristalina, cujus pars una cujuscumque corporis .iiij. firmat. Quod si hanc laminam cum aqua de pilo factam ad suum pondus velis adaquare, pisabis postea et assabis; pars .i. sex firmabit. Si vero postquam adaquasti dissolvas, quod in .lx. diebus fiet, congelandum erit. Nam pars .i. .x. cujuscumque corporis firmat.
  4. Aliud capitulum. Rubrica. - Item fecem candidi assumes; partem .i. aque crocee superpones et rubicunde .i. Nam decem diebus inhumatum postea gelabitur, cujus pars quedam .x. in aurum convertet.
  5. Aliter de eodem. [Rubrica.] - Item adaquabis sufficienter id ipsum cum aqua candida; postea dissolvetur in sanguinis speciem. Tantumdem etiam aque rubicunde adjecto, more solito, congelabitur et alabandine assumet colorem. Pars una cujuscumque corporis .x. in aurum mutabit.
  6. Scorpium confractum in cucurbita unius palme sub alembich reponens, ipsum distillabis; ejus aquam atque oleum seorsum reservans; postea fecem calcinabis cum aqua salis in fumo, donec album fiat; hanc etiam fecem equali pondere sui olei adaquabis pisando, donec siccetur; postea assabitur illud in ampula cum igne fimi; gelabitur namque lamina rubea. Cujus pars una transmutabit centum.
  7. Ejus margarita. [Rubrica.] - Si vero hanc calcem cum equali parte aque candide, quoad siccetur, conteris, et ad dissolvendum ponas, et postea aque partem sui olei addicias, et iterum dissolvis, dissolvetur rubiconda; postea gelabitur in jacinctinum colorem mutatum, et demum cum aqua sui crocea sufficienter, et paulatim in ipsam adaquabis, et ipsum denuo gelabis, et iterum cum candida, quousque satis sit, adaquabis et dissolves. Dissolvetur enim rubicundum, et quantum aque crocee appositum fuerit, tantumdem sue calcis admisces; id ipsum per LX. dies dissolvens, postea gelabis in igne fimi; gelabitur rubicundum, cujus una libra centum cujuslibet corporis libras in solem transmutabit.
  8. Ejus margarita. [Rubrica.] - Centum methchals de nitro, .c. de lapillulis candidis, et .c. de lapide cristalino, et .c. methchals de calce crocea et xx. methchals nitri et hujus pulveris .I. methchals; postquam supradicta contundens, et cribraveris, et massabis, donec siccum fiat; deinde in olla, in clibano mittes, et cum frigidum fuerit, extrahes, et fiet frustrum rubicondum; eritque jacinctus rubeus nulli secundus in pondere et colore, quem, excepto adamante, nichil ledere potuit.
  9. Aliud capitulum de eodem. [Rubrica.] - Scorpium recentem cum modico aluminis (quidam dicunt quod scorpium est testudo, et quidam dicunt quod est ferrum; sed ego credo quod potest unum et relicum), et salis in aqua coques. Postea vero ossa sequestrabis et calcinabis, et cum alumine fortiter pisabis; deinde fecem candidam, aqua prius extracta, cum aqua salis cristallata in clibano calcinabis, pisando et siccando.
  10. De auripigmento. [Rubrica.] - Amplius de auripigmento post aquam et oleum distilatam fecem calcinando mandamus, pisando, desiccando, cum aqua cineris clavellate et almiçadir, in furno mittendo, quoad speciem candidissime accipiat. Deinde unam partem calcis ossium et unam partem aque candide accipies; .x. diebus dissolves; item partem olei candidi .I. et ejusdem calcis similiter unam decem itidem diebus dissolves. Postea vero congelabis ipsum in laminam candidam. Pars enim quedam cujuslibet corporis .x. in nivem convertet.
  11. De auro. [Rubrica.] - Partem unam calcis rubicunde cum equali parte aque rubicunde adaquabis per .x. dies, ipsam inhumando; postea verum tantundem olei crocei admiscens, .x. diebus aliis reponantur. Demum gelabitur. Pars ejus quedam .V. in aurum transformat.
  12. Ejus margarita. [Rubrica.] - Arenam candidissimam, cristallum, magnesiam, singulorum partem .I., alumen rubicondum, ad omnium pondus, et ad pondus aluminis, esmeril aliquantulum candidum , et ad decimam partem tocius summe, nitrum rubicondum. Totum ergo teres et de hoc pulvere duo (?) methcals admisces et in clibano infra ollam conditum repones. Cum autem refrigidatum fuerit, extrahes frustrum rubicondum, inter quam jacinctum preciosissimum.
  13. Aliud capitulum. [Rubrica.] - Accipe capillos, a .XV. annis usque ad xxv.; primum lava cum aqua; secundo cum sapone; sicca et minutim scinde; pone in alembic, quantum ad medietatem; alembic vero sit unius palme, scilicet amplum. Postea distilla totam ejus aquam, reliquo accepto, in aludel sublimato, donec niveum inveniatur, ut mos est. Illud idem acceptum, cum totidem ipsius aque, super marmor bene pissatum assa. Totiens fac hoc assando, pissando, donec cristalinam seu albam invenias. In unum methcals .cccc. ad suam naturam convertet.
  14. Ejus margarita. [Rubrica.] - Sume de hoc calce partem unam, auri limature partem .1. , aluminis rubei partes .c., lamine predicte quartam partem, nitri rubei cum eo distempera; demum in vas fictile, luto aurificis conjunctum, in furnum figuli pone; cumque frigescit furnus, extrahe et habebis quod optasti.
  15. Aliud capitulum principale. [Rubrica.] - Accipe solis pigmentum croceum coctum in aqua; ejus aquam et oleum distilla, et cum hac aqua et oleo, primum et predictum pulverem cum equali sui pondere singulorum adaquabis et pisando siccabis. Deinde aquam attramenti dissoluti adaquabis et assabis; et fiet lamina rubiconda. Hujus pars una .LX. firmat.
  16. Ejus margarita. [Rubrica.] - Accipe minutas partes lapidis smaragdi, corneoli pariter .I., cristalli partes .X., decimam vero partem lamine predicte, nitri rubei partem .I. Hec omnia cum aqua pili primi pisa, et assando sicca; postea in furnum pone, et invenies petram rubeam.
  17. Item aliud capitulum. [Rubrica.] - Pilos predictos eodem modo lotos accipe; ejus aquam et oleum distilla; iterum et iterum ejus aquam distilla, donec clarissima fiat. Postea gela ejus oleum et super ipsum congelatum ejus aquam verte, ut ipsum cooperiat; item gela ipsum multociens; fac hoc donec sit rubicundum; pone aurum cum argento vivo, atramento et sulphure, calcinatum accipe; adaquabis hec cum sui ipsius aqua decuplo vicesies; et quociens adaquabis, pisa donec siccetur; tandem in ampulla assa. Hujus methcals .I. octingentas firmat.
  18. Ejus margarita. [Rubrica.] - Tolle auri atque eraminis limaturas, et de calcina crocei partes equales, corneoli rubicondissimi partes .x., aluminis rubicondissimi ad omnium pondus, cristalli clarissimi .c. partes, et nitri .xmam. partem omnium , et ad quantitatem nitri pilorum calcinam; super methchals hujus, partem pulveris predicti adjecte; furno, ut predixi, repone; quod cum frigidum fluerit, extrahe et reserva.
  19. De predicto pulvere. [Rubrica.] - Si iterum hunc pulverem de pilis, cum totidem salis amoniaci ipsorum solvas, item gelas, et iterum solvas; horum omnium quartam partem aque rubicunde jam solute cum hiis gela et fiet lamina rubicunda. Hujus una methcals triginta firmat.
  20. Preciosam inter septuaginta. [Rubrica.] - Item de mundissimis pilis libras .v. et de nigris pariter partes .xv. superpone libras .VII. de aqua pilorum distillata; sicque inhumabis, donec in aquam nigram convertatur; quo extracto, ejus aquam candidam et croceam distilla. Deinde aliud alembic cum ampliori foramine superpones, ut ejus nigredo possit distillare, ipsumque abicies, quod nichil valet. Tandem ignis ad reliquias erit supponendus, quoad candidum et ad modum salis conscendat; porro ad ipsum pisa et ad sui medietatem aquam sepe stillatam superpones; ad dissolvendum repones et disolvitur in candorem; quibus sic expletis, id ipsum in igne equino gelabis. Ejus pars .I. quinque milia firmabit.
  21. Ejus margarita. [Rubrica.] - Aluminis crocei, inviridis et rubicundi, omnium pariter, id est singulorum libram unam, arene candissime libram semissem, cristalli sereni libram .I. , eree limature et auree singulorum unciam .I., argenti cum sulphure adusti uncias duas. Omnia simul equaliter tere, ad .C. hujus rei methcalos; predicti pulveris . V. adhicies et cum aqua crocea adaquabis et pisabis, donec siccetur. Tandem in vase lutato repositum et in furno decoctum frigidum extrahatur; nam omnem de mineria extractum antecellit lapidem.
  22. Aliter cum recenti. - Accipe lapidem recentem, ejus aquam et oleum distilla, et residuum cum aqua salis calcina in figuli (no) furno, et itera distillationem aque, donec liquida fiat; deinde calcis pars .I. et aque pars .I. assumptas inhumabis; dissolvetur autem .L. diebus; postea ad omnium pondus argenti vivi, ad opus candidi appones, sicque per .X. dies inhumetur. Dissolvetur autem omni fece, et teres ipsum; tandem gela. Gelabitur in lamina candida, cujus una pars quingentas transmutabit.
  23. Aliter de eodem. [Rubrica.] - Ejus aque calide atque calcine equas partes assumens, inhumabis, donec dissolvatur; tandem pars .I. gumi de pilis canditatis facta superjecta, denuo erit inhumandum, quousque disolvatur; postea congela hujus methchals, in album transfertur.
  24. Aliter de eodem. [Rubrica.] - Quod si hoc contrarium de aqua candida sufficienter adaquare volueris, ut videlicet quasi sorbile fiat, et postea inhumare, quoad dissolvatur, tandem more solito congelari. Cujus methchals .iiij. cujuscumque corporis firmat.
  25. Aliter de eodem. [Rubrica.] - Ejus aque partem unam, id est spiritus ejus .x., olei pars una et de ejus calcina pars .I., in vitreo mortario pone et per .II. dies pisa; tandem in ventrem equi id ipsum inhumabis, quousque dissolvatur et liquidum fiat; tandem congelabis et gelabitur in lamina rubea et clara, cujus una methchal in sole transmutat.
  26. Preceptum inter LII preciosum. [Rubrica.] - Marinas testas de recempti mineria sumptas et in cucurbita locatas, in urna cinerem continentem pones et divine committes tutelle; quod inde sublimatur, phisicum vocatur acetum. Ex eodem ergo supra reliquum mare et in ampula jam locatum, ut testas .iiijor. digitis accedat, infundi necesse est. Deinceps quoque in ceno humido tribus ebdomadis inhumandum erit; sub fimo quidem et supra tera locanda est sicca; videtur quod femarium singulis ebdomadis innovandum; consumato tandem dierum numero, illud in aquam conversum miraberis, qua nulla nigrior, nulla fetidior. Illud vero in alembic denuo et diligenter servabis, donec ipsius vapor gradatim evanescat. Illam vero aquam bis operi tuo neccessariam reserva. Postea in cucurbita fecem relictam, que populi flos nuncupatur, ad calidum solem desicca, fecemque illam de qua acetum prius sublimasti, eidem admisce et utrumque fortiter pisabis; nam in aludel depositum et sublimatum ad modum nivis candidum manabit. Illud itaque servandum moneo, quod apud hujus negocii peritos, auripigmenti, sulphuris et magnesie vocabulum assumit.
  27. Virgineam lac quasi extra LXX. [Rubrica.] - Item in eodem cucurbitam luto usque ad medium litutam assume, et in ea aquam nigram sublimatam, partium .XI. pondus depone; auripigmenti etiam in aludel exaltati partes .II.; aqua enim super ipsum cadente, cito disolvitur et in aque speciem transit, quo nichil candidius nec magis decorum reperiri potest. Hanc autem virgineum lac antiqui nominaverunt physici. Deinceps super eadem cucurbitam, cooperculo adjecto et undique clausa utique junctura, illam fornaci superpones et lento igne binos et binos carbones supponendo coques; nam et aquam infra vas ipsum ascendentem et descendentem miraberis. Cum autem vapor ille cessabit, nec jam ulterius quidem ascendit; scias profecto illud congelari; forcius incendium per .III. horas deinceps erit adhibendum; quo cessante, ad crastinum servabis. Nam et in vase transverso, tanquam lamina candida et ad modum cristalli refulgens, decidet. Terre ergo et attende quod sperasti; quod, si es ustum commisceas, durescet. Si vero dueneg, molescet.
  28. De auri confectione. [Rubrica.] - Solis confectio plurima. Sumes auripigmenti ciatos .V. et eraminis purgati ciatos .II.; et conflabis pariter et limbis tenuiter, et mittes argentum vivum, quod de minio sit factum, quintas .xij.; et conteres limaturas, adiciens aceti acerimi salisque modicum, donec argentum combibat limaturam, et fiet malagma, et sine coqui diebus . vij. Est autem medicamen hoc. Tolle sulphuris siliquam .I., sandarace siliquas .II.; auripigmenti quod de scitico atramento sit et fellis vulturini siliquam .I. Hec omnia simul teres, et malagmati in ampula substernes, et oblines gipso orrificium ampulle, et assabis; in superiori ori disposicione fornacis, donec fiat sufflavum, et tolles argenti, quod dicitur signati, quartas .iiij. Simul conflabis et invenies croci pars .I., felis taurini misces assati .I.; teres, calefacies et invenies.
  29. Auri confectio que [non] fallit. [Rubrica.] - Auripigmenti scisillis .S. .I.; sandarace pure russe .S. .IIII., greci nitri ad similitudinem nitri occidentis .S. .vj. tolles; auripigmentum valde tenuiter terres; attramentum sciticum amisces et insimul teres, sitque viride. Postea adicies sandaracam, rursusque conteres. Sit autem ante corpus magnesie tritum tenuissime, donec fiat quasi fuligo, et commisce omnia, et adice acetum egyptium acerimum, et fel taurinum, unaque contere, facque lutuosum et sicca in sole; .III. diebus tere postea et repone in ampulla; ibique assa in aqua, ut nosti, fornace, diebus .V.; postea tolle atque tere, adjecto gummi trito .S. .V.; addice aquam et fac lutuosum , formabisque colirium (est res de pluribus rebus collecta et confecta); et sumes auri partem .I. et collirii partem .I.; et confla aurum viride, et quod teri possit infecti auri pars .I. et argenti pars .I. Simul confla et aurum invenies. Si autem id ipsum velis facere, infecti auri pars .IIII. et communis idem simul confla, et invenies aurum optimum atque probatum. Absconde sanctum et nulli tradendum secretum, neque etiam prophete.
  30. Quoddam secretum de sole. [Rubrica.] - Sulphur contritum et argentum vivum equaliter appone et albumine ovi crudi adaquabis et coques. Cum autem in unam redactum fuerit speciem, duorum pondus denariorum stagni .X. dragmis appositum argentum procreat; sed sub experimento non durat.
  31. Nitrum purum et optimum et auri scoriam equaliter pisa et vetusta vitreoli, quantum fuerit istorum pars .iiij. Nam, et quod prediximus aluminatur ipso linitum equaliter aurum efficitur.
  32. Preparacio argenti. [Rubrica.] - Argentum purissimum, stagni quarta parte admixta, fundatur; quod cum frigidum fuerit, teratur; sic enim operi proderit. Argentum cum ere croceo dupliciter adjecto fundendum est; ignis etiam ad utriusque commixtionem expressior adhibendus; demum auripigmento croceo ad eorum exustionem admixto; post infrigidationem terendum est.
  33. Item de eodem. [Rubrica.] - Item post equalem limature admixtionem fundatur, frigescat, teratur, et eia.
  34. Item ad idem. - Item argenti vivi tripliciter admixtione facta, quousque illud argentum subintret cum alumine, vitreoli aut stagno; equaliter pisa, ut in unam redigantur materiam, ad eorum commixtionem igne supposito sulphur rubeum admisce: cum factum fuerit, tere, depingo.
  35. De preparando eramine. - Eramen cum quarta parte stagni fundi debet. Quibus ignis, expressione admixtis auripigmentum rubeum ut ea exurat adhibendum; deinde frigescat, teratur et eia.
  36. Aliter de eodem. - Cum equali idem portione cineris funde ignem, ut permisceantur, expressus adhibe; sulphure rubeo totum id exure. Demum pisa, servas.
  37. Aliter. - Eidem auream marcacidam commisce; deinde ut bene permisceantur igne forcius adjecto, rubeum auripigmentum misceatur et deinceps.
  38. Item. - Item funde salgemma, cum auripigmento rubeo equaliter massato; utrumque enim exuret; age ergo.
  39. Preparatio stagni. - almiçadir libram mediam in duabus libris aque dulcis distempera et in .VII. portiones divide. Stagnum ergo liquefactum in singulis partibus semel temperabis; sic enim purum efficitur.
  40. Ut argentum vertatur in aurum. - Almagra, açimar, atramentum ustum, calcecumenon, salgemma, almiçadir, radix croci vel ipsum crocum, equales partes; hec omnia pisa et massa cum urina et sicca ad solem; cum hoc pulvere limaturas, vel laminas subtilissimas argenti, ad modum auri coques, scilicet in crusiolo bene cooperto; deinde confla et iterum in laminas, vel limaturas; septies fac hoc et erit quod optasti. Cum hoc tantundem auri confice, et erit aurum optimum, postquam illuminaveris.
  41. Ut eramen vertatur in aurum. - Accipe unciam .I. argenti vivi, auripigmenti bene pistati unciam .I., atramenti conbusti unciam semissem saponis, aliquantulum. Hec omnia tantum commisce in aliquo vase, quousque argentum vivum non appareat. Postea pone pulverem in aludel et pone acetum acerimum et coopertorio clauso, luto soluto circumda et conglutina, excepto quodam foramine subtilissimo quo vapor exeat; sic subice ignem et vapore exuto foramen obtura. Alia vero die pisa pulverem et pone in aludel, et subice ignem iterum, et iterum fac hoc, quousque in cooperculo niveum colorem invenies; illud erit quod optasti.
  42. Ad idem. - Argentum distempera cum argento vivo, ut aurum cum quo deauratur; illud pone in patelam in qua sit salis aliquantulum et almiçadir aliquantum; tamdiu agita et frica cum spatula super carbones vivos, donec argentum vivum recedat et in subtilissimum pulverem hec omnia redigantur: inde frica quod vis.
  43. Ut eramen vertatur in argentum perfectissimum. [Rubrica.] - Sume calcecumenon, atincura, almiçadir, et aliam fuliginem; hec omnia fortiter tere cum urina, distempera; inunge, ut nosti, almiçadir, açimar, salgeme, nitri, emathite vel calcecumenon, vel almagra, partes singulas, atramenti partes .II. Omnia simul cum urina fortiter pisa et distempera; hac confectione inunge opus quod volueris colorare, et mitte super carbones, donec fumus recedat; inde extrahe et mitte in acetum vel urinam vel aquam; hoc fac sepius, donec videas quod optasti.
  44. Item. [Rubrica.] - Demum tolle testam novam, in qua sint allia confracta et frustrum plumbi et ferri, et sulphuris vivi; urina vero, quantum sufficiat. Cum hiis demum ferveat opus tuum; sed sepius extrahens, respice, donec videas quod desideras. Si vero volueris, quociens extrahis, extingue.
  45. Ad colorandam solem. [Rubrica.] - Accipe unciam .I. eris usti, aluminis .ij. salis .iiij.; comisces pissando cum aqua super marmor fortiter; tunc inunge quod vis in igne, decoque et refrigera. In prima vice colorem eris accipiet, in secunda meliorem, in tertia optimum.
  46. Ad colorem croceum auri. [Rubrica.] - Tolle .I. pars aluminis et .I. açimar, salis .II., attramenti .IIII.; super marmor pissando optime cum aceto comisce; inunge ad ignem quoque et invenies quod optasti.
  47. Ad aurum colorandum quasi rubeam. [Rubrica.] - Atincar, flos eris, scilicet quod cadit de eramine calido, tartarum ustum, salgemme, aliquantulum; primum ferve atincar; deinde cetera admisce, et erit confectio grisocole.
  48. Ad aurum. [Rubrica.] - Calcucecumenon unciam .I., saponis, olei sol .III., calcitarii sol .I.; ista commisce, primum terens calcucecumenon, utiliter ad pulverem, et calcitarim semotim, et commisce cum sapone et aqua, quantum neccesse fuerit ad ipsum grisobolion. Si autem hec cum superioribus admisces, mirabele erit.
  49. Gluten auri scilicet optimum. [Rubrica.] - Argenti uncias .II. methcals, latonis vel eraminis .I. ad unamquamque dragmam, stagni granos ordei .IIII. Prius confla argentum et latonem; deinde adice stagnum, sed optimum; postea converte in frustra minutissima. Cum hoc consolida, scilicet superpone operi aquam de boraç et nitri.
  50. Gluten eraminis. [Rubrica.] - Accipe eraminis .II. partes, stagni optimi .III. pars; confla eramen; super adice stagnum, scilicet optimum. Hec commixta in terra funde et in panno humido cooperi; aquam super pannum funde; cumque opus fuerit, fac inde pulverem; et opus quod solidare volueris prius oleo unge, et pulverem superpone, et agitas cum pennula; pulverem commisce cum oleo in illo loco; demum super addice pulverem cineris clavellate vel boraça vel nitri; igne circumda.
  51. Item aliud. [Rubrica.] - Sicut argentum, sic eramen consolidari potest, scilicet argentum cum eramine mixtum, ut mos est, et cum borac consolidari potest.
  52. Veneris gluten. [Rubrica.] - Tolle latonis .iij. partes, stagni optimi .I. partem; confla latonem, adice stagnum; fac de illo ut de argento; cumque neccesse fuerit, tere; opus quod consolidare volueris, unge: aquam de borac super adice; pulverem lento igne confla.
  53. Ad niellum faciendum. [Rubrica.] - Accipe .II. partes argenti et unam eraminis et quantum hec omnia, de plumbo; iterum quantum hec omnia precedencia de sulfure: post hec confla argentum et eramen; deinde plumbum admisce, demum sulfuris pulverem, parum et parum addendo, donec omnia comburantur; ad ultimum fac, tere illud et erit quod optasti. Item eris partem .I. plumbi .I. sulphuris .II.
  54. De preparando ferro quoddam secretum. [Rubrica.] - Ferrum limatum cum quarta parte rubei auripigmenti permiscebis; idem in panno constrictum et luto circum linitum in fornace calida per noctem integram locabis. Quod cum diluculo extractum fuerit in feream speciem redactum invenies. lllud item spissatum oleo et nitro liniendum erit; est idemque in vase fusorio, misso equali pondere eraminis, adhibendum est. Totum ergo per ignis potenciam admixtum, post in frigidacionem terrendum.
    Item: ferri limature eris rubicondi limature equaliter adhibenda. Cum ergo ignis succendetur, auripigmentum rubeum ut eam comburat adhibito; pisatum vero servabis.
    Rursum quarta parte stagni superjecta et igne fortiori supposito, auripigmentum rubeum admisce, tere et eia; hec enim ceteris precellit.
  55. De preparando stagno. [Rubrica.] - Stagnum quidem cum ferri indici limatura ad quartam partem adjecta, ubi permisceantur conflabis eaque auripigmenti exusta servabis.
    Item ad ipsius decime partis medietatem auri simplex adjectum conflabis, croceo auripigmento exures, et hoc est utilissimum, vel si pocius videatur, pro ferri indici limatura, eris limaturam suppones, cetera prout docuimus exequendo.
  56. De preparatione plumbi. [Rubrica.] - Plumbum autem cum totidem alkool optimi partibus cum auripigmento rubeo massati confla, permisce, exure, tere.
    Item cum quarta limature indice idem conflabis, permisces, auripigmento rubeo exures, teres et eia.
    Item indici limatura speculi ad medietatem adjecta, ut permisceantur, confla, pisa, serva: est enim preciosum.
  57. De preparatione magnesie. [Rubrica.] - Magnesiam vero usque ad .vij. dies cum pinguedine a pedibus bovis manante, cotidie bis pisare mandamus; sic enim operi congruit. Rursum cum vernice dissoluto .viij. olei alvicelle ad solem versa .vij. dies et bis in die; terrenda est ut sicca efficiatur. Utile.
    Item cum lacte recenti .vij. lentisci olei adjecta usque ad diem .vij.; teratur et deinceps.
  58. De preparando almarcacida. [Rubrica.] - Almarcacida atque magnesie equalis est administratio; hujus tamen virtus subtilior, quoniam .iiij. dies solvi expostulat.
  59. De preparando tucia. [Rubrica.] - Tuthya quoque igne calefacienda, donec ipsius odore ignis croceum recipiat colorem. Hanc deinceps exures, teres cum aceto optimo (crocea quidem pocior) et desiccari permittes. Sic autem calefaciendo cum aceto terendo sepcies erit faciendum, aut sepius. Age ergo.
  60. De preparando dueneg, id est vitreolum. [Rubrica.] - At vero dueneg cum sale indico ad quantum terendum et lento igne assatum; quod si denuo factum fuerit, sufficiet.
  61. De preparando emathite. [Rubrica.] - Emathites quidem cum felle bovino et ad solem terenda; cum vero desiccatum fuerit, igne calefacienda est; et deinceps tere.
  62. De alkool preparando. [Rubrica.] - Cum aqua alkimie recentis et ad solem alkool usque ad .vij. dies et bis in die teratur.
  63. De preparando açur. [Rubrica.] - Cum pinguedine boum pedestri açur ipsum cum modico melle ad solem semel in die teres, sicque agendo .vij. consumabis dies.
  64. De preparando corneolo et corallo. [Rubrica.] - Corneolum et corallum ad ruborem calefacere memento; ac deinceps cum almiçadir, quod aceto naturali dissolvens, equali pondere teres; hoc agendo .vij. continuabis dies, ter in die agendo.
  65. De preparando litargiro. [Rubrica.] - Cinerem coque cum alkool et almiçadir, quod accedit dissolvet, equaliter admixtis; usque ad .V. dies tere et eia.
  66. De scoria auri. [Rubrica.] - Auri scoriam cum alumine ad solem tere; acetum parent; parum distilla in die, faciendo .IIII. dies; continua.
  67. De argenti scoria. [Rubrica.] - Argenti scoria .V. , minii partibus adjectis et aceto dissolutis, per .iiij. dies terantur et eia.
  68. De vermilione. [Rubrica.] - Vermilionem quoque cum minio equaliter teres et desuper acetum distillabis, hoc agendo .vij. dies, continua.
  69. De minio. [Rubrica.] - Minium iterum cum almiçadir equaliter, quod tamen ventus dissolvit, urina triduo pisabis.
  70. Item. [Rubrica.] - Rursum attincar crocei sulphuris .vij. partibus adjectis, cum pinguedine boum pedestri teres et depinges.
  71. De atramento isto [usto n. Ruska]. [Rubrica.] - Atramentum quidem cepei rubicondi succus dissolvat; cum autem fuerit assatum, aqua de folio alkimie viridis emanans expressa illud suscipiat.
  72. De preparatione argenti vivi. [Rubrica.] - Argentum vivum cum attramento equaliter admixto tere et in vase quod optime linieris luto, repone, cumque siccabitur, leve incendium supponendo, quoad superiores vasis partes sublevetur; hoc autem quanto sepius feceris; tanto melius.
  73. Preparatio auripigmenti. [Rubrica.] - Auripigmentum vel sulphur quociens volueris cum salgema equaliter adjecta teres, et in vase forti bitumine linito pones; demum leve, quoad leventur, subdes incendium. Notandum etiam quatinus sulphuris ignis auripigmenti igne subtilior; verum itaque experiencia discernit.
  74. De magnesia. [Rubrica.] - Magnesie quoque sulfur et almiçadir nulla est administratio; par enim utriusque est efficacia.
  75. Preparatio pumicis. [Rubrica.] - Pumicem vero contrita in alleorum succo; decem diebus tempera atque deinceps expressa age.
  76. Hec itaque rerum administratio que huic accedunt operi, juxta Romanorum assertionem descripta est. Quam solis rerum secretariis et phylosophye familiaribus tanquam sibi debitam revelare voluerunt.
  77. Aurum purissimum equaliter adjecto quoad utraque permisceantur funde; idem quoque refrigera.
    Corporum administratio que in hoc summam habent efficaciam, rarum tere et cum ipso operare.
  78. Hoc autem aliter fieri poterit, limatura ferri indici apposita; demum vero igne fortiori ad eorum commixtionem subjecto, auripigmentum rubeum ut quod omnia exuret addendum est. Cum vero frigidum fuerit, tere et ipso operare vel age.
  79. Item: auro jam soluto, cinerem equaliter admisce et ignem fortissimum suppone; quod cum frigescet, tere et eia.
  80. Item: aurum jam fusum in ea aqua decies plumbum fusum extinguitur, tociens prohice ac deinceps tere, operare. Hec autem administratio inter ceteras minorem dat efficaciam.
  81. Item: funde onus aom, speculi indici limaturam; admisce igne ut permisceatur; funde; teratur ergo, et eia. Hoc autem inter cetera potissimum.
  82. Notato quoniam ignis solus aurum conculcat et quasi interimit, ut etiam contritum in terre speciem redigatur. Acetum quoque es ipsum perimit, et in viridem et optimum reducit colorem.
    Samium item argentum condempnat et in terarum naturam convertit.
    Sulfur quoque sulphuream insinuat aquam, qua rursum viridis attramenti liquorem indicat.
    Aqua autem que potissimum in hoc regnat negocio est ipsa urina quam lamine decoxerunt.
    Hec autem sunt idem quod lapis aureus, scilicet secundum alium auctorem idem quod capillus animancium; ad alia quam me nequaquam declinet extimacio.
    Insidiator pervigil est ipsum sulphur.
    Lapis item preciosus quem ignorant quam plures est id quod de mineria almiçadir procedit.
  83. Ad dealbanda. [Rubrica.] - Stagnum et argentum vivum equaliter post ablutionem admisce et urina involve aqua etiam alkali et nitrina, nec non argento puro juxta utriusque earum pondus equaliter admixtis; omnia cum sulphure candido pisa et in vase vitreato lento igni appone. Nam et id cuilibet corpori subjectum ipsum perfectissimum dealbat.
  84. De candido sulphure. [Rubrica.] - Sulfur cum urina fortiter contritum, ut eadem exprimatur, desicca. Quod, dum sepissime factum fuerit cum aqua, sale donec albescat, abluendum erit, ut malum vertat in bonum.
  85. Ad aurum. [Rubrica.] - Amathitem, auripigmentum, vitellum ovi, alumen rubrum, et gemini, et rocarol equaliter, postquam admixta et pisata fuerit, in vase vitreato pones, luto discretionis delinies et a principio noctis usque ad diluculum super prunas locabis. Mane autem facto refrigerari dimittes. Cujus tres dragme superfusi plumbi et purgati unciam superjecte in solem transformat.
  86. Ut plumbum argenti speciem sumat. [Rubrica.] - Ovorum recencium testas et sulfur rubeum equaliter admisce; tere inter armenii modicum; adjunge autem salem et comprimas aqua massa, quo id in speciem lactis redigas; deinde quoque laminam plumbi calefactam eadem massa paulatim inrigare, quoad liquescat. Itaque, ad prohibito incendio in fundo vasis, expresse candidum te invenisse miraberis.
  87. De oleo latericio valde neccessario. [Rubrica.] - Lateres vetustissimas in minutissimas confringe partes, videlicet duorum ponderum aut trium, aut .IIII. dragmarum, eisque in fabri fornace repositis, et prunis desuper accensis, quoad albescant, calefieri oportet. Deinceps quoque aliam post aliam in oleo olivarum puro et mundo intinge, et relinquantur ibi aliquantulum; demum inde extracta et bene pisata in cucurbita reposita igne distilla.
  88. De preparando alkali. [Rubrica.] - Fuscum purpurinum, quantum est, methchali pondus seorsum fortiter tere; labrum vero juxta duorum methchalorum pondus quantitatem; lento igne funde et cola, accepto quoque oleo; quantum est medie dragmatis, pondus simul pisa.
  89. Dissolutio affroselini mirabilis. [Rubrica.] - Talch in vase repositum sub plumbi cooperculo; super citrini pomi pinguedinem suspendes .xxxvj. diebus dimittes et solvetur.
  90. Ovorum calx perfecta humectat et candescit. Ovorum teste es ipsum dissolvunt et moderate humectant. Cum autem nitrum calidum eri appones et in aceto sepissime fundes, mollescit. Quod si nitrum admisceas commixtum croceum efficitur. Eo item in urina projecto, color croceus perit.
  91. Item rubrica. - Item si ovorum testas super addideris, es mollescit et in aurum transformatur. Ovorum namque multiplex est utilitas. Nam et sapientes pulverum combustione in eisdem consistere affirmant. Quod ex eodem fomento quidam sepius experti sunt.
  92. Pretiosa operis sentencia. [Rubrica.] - Cum ex candido viride segregas, triplex ex ipso invenitur utillitas, ruborem vel confert candorem et quantitatis augmentum.
  93. Item alia preciosa. [Rubrica.] - Item talch, in vitro aut forti panno super fabarum sive alorom solvitur, suspensum.
  94. Sulphur, inquio, vivum coagulat argentum vivum et solo odore rubescere facit.
  95. Preciosa magni operis sententia inter LXX. [Rubrica.] - Sulphur ruborem vivo argento ministrat; ignis asperitate nigredinem, primo tamen croceum generat colorem.
    Stagnum omnia corpora frangit pro nimia siccitate.
    Sulphur in igne argentum vivum exsuperans ipsum nigrescit.
    Plumbum adustum vermilionem obscurum generat.
    Sulphur ipsum corpora, quodam cum eisdem subtili affinitate, omnia exurit. Ea enim, quandam sulphuris proprietatem ad quam tunc accedit, in se retinent; aurum tamen nunquam; pori namque arcti sunt et solubiles.
  96. Item in eodem. [Rubrica.] - Viror ex nigredine et crocee generatur; croceus item color ex albedine et rubore procedit. Virore igitur a nigredine retracto, croceus relictus est. Nam si croceus a candore derivatur, relinquitur rubor; item si croceum a virore derivas, nigredinem invenies. Rubore etiam a candore subtracto croceus relinquitur. Item in eodem candor et rubedo crocum pariunt. Item argentum vivum et sulphur adjuncta ruborem conferunt atque nigredinem. Aurum ergo decoctionis ad ruborem neccessarie modicum assumit.
  97. Item. - Iterum paulo posterius, igne prevalente, argenti vivi siccitas excoquitur; item suavis et lenta decoctio introducit; item auripigmentum idem quod sulphur generat. Minor tamen fumus et major humiditas; quare contra ignem constancius. Item argentum vivum, cum sublimatur, candidum et ciccum efficitur. Item plumbum solo odore argentum vivum congelat et rubescit. Item argentum vivum ferro subjectum, liquefacit, ipsum malleari prohibens. Item atramentum vivo argento candorem largitur. Ignis viride in ruborem transfert. Item, candidum plumbum decoquendo, vivum argentum mollescit et auripigmentum cum ipsius oleo sublimatum conglutinat eodemque oleo argentum vivum plumbi substantiam ingreditur. Item almiçadir, dum sublimatur, igne prevalente, funditur et in aquam transit.
  98. Ad tingenda opera in ruborem. [Rubrica.] - Ferri atque eris pulverem, cum nitrum maleatur; auripigmentum, sulphur, atramentum , postquam preparata fuerint equaliter admixta, tere, criba, et iterum in marmore cum aceto tribus diebus ad solem pisa, et quanto plus siccabitur, eo amplius acetum; suaviter distilla, et super marmor ipsum et sub sole candidissimo pisa. Deinceps vero quodlibet candidum depinge.
  99. Ad opus deaurandum. [Rubrica.] - Atramenti partes .II. et talch exquisite pisabis; mel quoque cum vino temperatum et etiam cum aceto massatum tripliciter addes; omnia super marmore tere, in rotunda pone. Non minus quiddam gummi equaliter et ad ipsius medietatem atramenti viridis tere; albumine ovi quasi massa appareat; superjectum demum in pannis fortibus aut pillularum modo in vase aliquamdiu servabis.
  100. Ad idem. [Rubrica.] - Item algalias atramentum viride ad ipsam medietatem admixtis, terre panno subtili aut serico exprime; demum gummi arabicum seorsum contritum partes .II. adde; admisce; in vase repone. Cum autem aliquid facere volueris, ejusdem confectionis modicum cum aqua distemperabis et per unam horam dimittes.
    Plumbi exusti XXXVIIj libras, arene aliquantam et quartum stagni, .III. libras magnesie, IIII eris usti medie.
    Item argenti exusti et marcacide equaliter teris et de liquore scribes.
  101. Hoc est generale preceptum inter LXX de metallo et auro et ejus coctione. [Rubrica.] - Indicamus vobis quomodo possit fieri aurum de pinguedine metalli. Cum ipsum metallum inventum fuerit, facito vas de ipso metallo quod recipere possit libras .xx. et postea mitte cum ipso vase in fornacem et suffla ignem a prima hora usque ad .vj.; deinceps vero in pinguedine metalli mittendum est coralli libras .ij., armoniacum fundatum, caucumar libras .j., salkedica libras .ij., cere albe quantum opus fuerit, unctum libras .j. tartarum libram .I.; coctum omnis pigmenti singula per se intrent. Omnia que vos legitis probata habemus; tria enim metalla ad aurum coquendum pertinent.
  102. Aliud item metallum indicamus vobis coquendum, sed plus dissimille erit quam auri metallum. Qui ipsum coquere voluerit, sicut odore erit, in vase ubi coctum fuerit, intrita primum cocturam pite radaste medietatem libre; alia ferfurata intrita metallo; tertia coctura; stagni libram .I. quod ipsum metallum ad opera salva perducat; et, dum coctum fuerit, istud quod in ipso metallo inventum fuerit, ad pulverem vertitur, quia probatum est.
  103. Aliud de metallo argenti et coctione. [Rubrica.] - Prasius est terra viridis ex quo metallo manat argentum. Nascitur autem & ipsa terra in locis petrosis, ubi inveniuntur multa metalla diversis coloribus. Ista petra titra habet albas venas; decocta exeunt nigra. Sic autem probatur cremata post coctionem intus: ut argenti colores ostendit. Iste lapis est de quo exiet argentum. Tolles ex ipso metallo fornace sicut superius prime cathimeri, et mitte ipsum metallum in cacia camini et imple etiam carbonibus, et sic de quovis unaque die fundes et in ipso loco refrigerare dimittes; postea tolles ipsam massam; minutatim comminues ac ipso camino sicut prius remittes, et cum ipso plumbum femininum in .C. libris, masse plumbi .xv. et coque sicut prius per dies .iij. Post hec eice massam ipsarum et cominues mittens in canula, vel canalicula, et confla per .ij. horas.
  104. De aurea vitri tinctura. [Rubrica.] - Aurum et es, marcacida, ferrum et emathites, singulorum singule conterantur partes.
    Autem auripigmentum rubeum, argentum stagnum, sulphur conteri; jubentur singulorum scilicet .iij. partes. Sed et magnesie dueneg viride que in mineria nascitur eris; salis geme; aluminis; argentum vivum: singulorum partes .v. siliquarum pondus. Que omnia simul contrita, aceto diebus quatuor fermentari dimittes; postea vitrum depinges; quod a furno detractum lavabis.
    Item auri, plumbi, tincar, tuthie, atramenti, sciphus, omnium .IIII. partes. sed ematitis, auri, scorie, magnetis .II. partes et siliqua?; marcacide eris; almiçadir, auripigmenti vivi et viridis ferri; omnium .IIII. siliquas simul pisa, assa; postea aceto dissolve et pinge.
  105. Alia pretiosa et admirabilia. [Rubrica.] - Auri marcacide, turbie viridere, scorie, almuracac, omnium partes .v., sulphur, auripigmenti, almiçadir, omnium partes .II. argenti vivi .VII.; omnia cum aceto tere; per noctem dimitte et depinges; splendescet.
  106. Aliut decorum et admirabile. - Item aurum, tincar, atramentum, magnesiam, açurum, emathitem et es, singularum partes .ij. almiçadir, salis gemme, aluminis, argenti vivi .ij. partes et s. minii, iridis, vermilionis, singulorum pars .I. simul omnia ceparum suco teres et assabis, et cum aceto dissoluta fuerit, scribes.
  107. Eris mundi libra .I., calcitarim uncia .ij.. afronitri uncia .I., sulphuris uncia .I. Hec omnia misces in caliculo ut solvantur in unum et decoquantur, donec comburitur eramen et calcitarim et lavetur ea que remanet cathimia. Calcitarim pars .I., nitri pars .I., tum aluminis pars .I., sulphuris pars .I.; tum sulphuris vivi pars .I.; nitri pars .1.
  108. De corporum efficacia que, igne convalescente, nitro habent commisceri. - Aurum itaque aureum colorem generat, nec ab igne corrumpitur.
    Argentum quoque sui similem exibet colorem; vires igneas pertimescit.
    Es autem rubeum; sed igne cogente transit in virorem. Ereus item pulvis croceum sed subviridem largitur colorem.
    Ferrum quidem rubeum, cujus si nistra(?) quantitas apponatur, nigredinem confert.
    Magnesia vero rubicunda similiter, sed demum candescit; limarcasida croceum; igne tamen convalescente nigredinem.
    Ematites autem idem quod et magnesia; tamen subtilius facit.
    Stagnum vero candorem igne quidem exasperante nigredinem procreat; plumbi vero potencia ruborem, scilicet circiter ferrum inducit.
    Lapis autem alkool, primo rubeum, postea candidum, demum vero celestem inducit colorem, atque thuthia aureum penitus largitur.
    Dueneg autem principio virorem, demum atturici(?) lapidis colorem inducit natura.
    Magnetis item natura tincturas congrue permiscet et ad eamdem operationem revocat; ejus tamen color velocissime recedit.
    Alumen jam menum album, quamvis omnia moderatur sicut et magnesius color elabitur et infra subsistit; açurina rursum species sibi silurem innovat; tamen pocuis auro sociata.
    Corneolus autem et corallus: inter candorem a corneolo, tamen aliquantulum fortior exhibetur.
    Alumen, alkali, nisi mundetur, semper nigrescit; cedit tamen postea etne, et almarcac, et plumbo; ideo est efficiens et aliquantulum efficatior; ipsius nam pars quedam multarum vicem plumbi supplet.
    Auri rursum in scoria aureum, argenti similiter argentum facit; minium quoque aureum, sed ad ruborem declinat.
    Vermilio autem non obscuratur, nisio minio.
    Argentum vivum preparatam optimum efficit colorem; albescit namque, sed non durat.
    Sal et almiçadir tincturas introrsum deducunt et ad cujuslibet corporis moderanciam accomodant.
    Sulphur et auripigmentum et reliquorum efficaciam accelerant, obscuritatem multiplicant. Auripigmentum tamen paulo plus immoratur, sed deinceps recedit.
    Atramentum quoque, si optime preparetur, idem quod aurea producit scoria.
    Eri item scoria viridem et subalbum inducit colorem, sed, igne convalescente, ad croceum reducitur.
    Altincar quoque colores dissolvit et permiscet et in eamdem redigitur efficaciam.
    Horum corporum efficaciam cum vitro ipso ejusque temperancia et quomodo ipsum igne subire et pati valeat, breviter descriptis ad eorum dispositionem enodandam; quare conferente subminori et maximo operetur equaliter, nostra dirigatur intentio.
  109. Ad cuprum deaurandum. - Si cuprum argentare volueris, prius vas quod argentum volueris, optime polies; postea pone illud in ferventi oleo et ferveat ibi aliquantulum et post modo extractum et intersum pone in confectione, que suscipit vitreolum sal, armoniacum, nitrum, tartarum, distempera cum aqua, et ibi buliat multum. Idem extractum deargenta illud, cum argento distemperato cum argento vivo, sicut mos est.
  110. Ad latonem deaurandum. [Rubrica.] - Si latonem deaurare vis, prius polias; postea bulias in confectione que sit ex almiçadir, nitro, vitreolo, quod sufficit, et sic deaura.
  111. Ut in ligno possis brunire. - Menoitarvaed, gipsum coque, coctumque pulveriça et in confusione gummi amigdali vel cum cola distempera et operare que vis.
    Item de eodem colore plus tenui superpones priori colori; postea brunire potes sicut volueris. Tartari, atramenti, salis, argenti vivi distempera cum aceto hec omnia et calefac ad ignem et illud quod deaurare vis intus pone et agita aliquantulum.
  112. Ad pingendam vitreum vas. - Si vas vitreum pingere volueris, vitrum cujuslibet coloris subtiliter pulvericatum distempera cum aqua vitri et recoque in fornace. Item si in vitreo vase vel scutello Ispanie operari volueris, argenteum runcinum, vel cujus sit dimidia pars argenti vel plus, accipies et fundes ipsum in vase aliquo cum sulphure, donec redigatur in pulverem, et adjunge fecis vini pars quinnarium et distempera cum aceto, et pinge, et coque; et si diu coxeris, diversos colores videbis.
  113. Unum genus admirabile. [Rubrica.] - Aurum, tuthiam in arcadicam [Ruska: marcadicam], argentum, auri scoriam, oleum, partes singulas, ematiten, auripigmentum, viride attramentum, tincar, omnium partes .ij., salem, almiçadir, magneten, omnium partes .ij.; omnia simul tercio [Ruska: tere] quoque aceto dissolve; nam auri speciem exhibebit.
  114. Item aliud. [Rubrica.] - Auri, eris, auripigmenti, alchool, çimar, minii, ferri, siliquas .V. aceto omnia contere; depinge.
    Aurum, çimar, argentum vivum , sulphur, tincar, omnium partes .II., attramentum, auripigmentum, almiçadir, singulorum dragmas, vermilionis, ferri, marcacide, omnium silique pondus, omnia tere quoque; aceto dissolve; biduo dimitte; quodvis depinge.
  115. De colore argenteo. [Rubrica.] - Argenti, stagni, argenti vivi, emathitis, singulorum partes singulas, attramenti, corneoli, coralli, singulorum partes .V. , magnesie et alkool, singulorum .iij. uncias, auripigmenti, sulfur, omnium siliquas .II.; tere aceto, distilla, fermentari dimitte, quoad pinguis aureum producet colorem.
  116. Item. Argenti, aluminis, argenti vivi, salis gemme, tincar germini [Ruska: jemini], omnium partes singulas, vermilionis, stagni, magnesie, omnium siliquam .I. et mediam, sulphuris, magnetis, alkool, omnium singulas et mediam; omnia pisa aceto, distempera et depinge vasa.
  117. Aliud quasi color ostree. [Rubrica.] - Item argentum, tincar, vermilionem, almiçadir, singulorum partes .V., sulphuris, coralli, corneoli; çimar uncias singulas, stagni, salis et magnesie, singulorum partes .II. simul pisa, aceto distempera, fermentari dimitte, et postea scribe.
  118. Aliud quasi color plumbi. [Rubrica.] - Argenti, plumbi, atramenti, çimar, salis, argenti vivi, sulphuris, singulorum partes singulas, almiçadir, corneoli, vermilionis, alkool, ismed, omnium partes et mediam , magnetis, marcacide, omnium partes .iiij., cum aqua malve viridis teres et pinges.
  119. Aliud quod modicum fulget. [Rubrica.] - Item argentum, ismed, marcacide, minii, almiçadir, omnium partes .vij., attramenti . viiij. , eris, argenti, singulorum partes singulas, argenti, scorie, martac, omnium, pars .I.; cum ceparum succo teres, fermentari dimittes et pinges.
  120. Argentum, attramentum, sulphur, emathiten, talch, sal, argentum vivum, omnium autem partes .iij., magnetem, aurum, açimar, vermilionem, omnium partem et mediam, auripigmentum rubeum, almiçadir, singulorum uncias .iij.; pisa cum aqua que .vj. diebus jacuit; in alkemia per noctem integram dimitte.
  121. Item. Sume magnesie, eris singulas partes, ismed, magnetis, atramenti, sulphuris partes .iij., minii, almiçadir, tincar, omnium partes .ij.; marcacide uncias .ij. ; cum aqua dulci tere, serva, pinge.
  122. Item. Ferri, minii, emathitis, marcacide, aluminis gemini, salis gemme, omnium uncias .iij., argenti, sulphuris, çimar, almiçadir, magnetis, omnium silique pondus cum ceparum succo teres, coques, dissolves et eia.
  123. De rubiconda tinctura. [Rubrica.] - Vermilionem, auri scoriam, almiçadir, sal, singulorum partes singulas, atramenti romani, eris, omnium partes .II. , tere, depinge; nam coralli speciem exibebit.
  124. Aliud speciosum. [Rubrica.] - Sume eris partes .III., ferri .IIII., açimar, magnetis, tincar, almiçadir .I. Cum aceto omnia tere; biduo fermentari dimitte; album lignum depinge: latonem namque in auri colorem deducit.
  125. Aliud decorum. [Rubrica.] - Eris pulverem et dueneg, omnium partem .I. , almiçadir, argenti vivi, atramenti, salis, omnium partes II. , marcacide , corneoli, ferri, singulorum uncias .ij. ; omnia tere per .III. dies; fermentari dimitte; vitrum eodem depictum igni depone.
  126. Item aliud decorum. [Rubrica.] - Item dueneg, pumice, açimar, atramenti, omnium partes .iiij., sulphur, auripigmenti, almiçadir, singulorum partem mediam, magnetis, tincar, omnium siliquas .II., argenti vivi, salis ʒ .I. ; omnia cum aceto tere; vitrea vasa depinge.
  127. De viridi colore. [Rubrica.] - Item eris, sulphuris, açur, açimar, omnium partes singulas, attramenti, magnetis, argenti vivi, omnium partes .V. cum pororum succo tere; fermentari dimitte; depinge.
  128. Aliud viridissimum. [Rubrica.] - Tuthiam, attramentum, sulphur, omnium partes .iiij. , alumini gemini, atincar, omnia pars media; omnia cum oleo vitellorum tere, serva, pinge.
  129. De açurino colore. [Rubrica.] - Pomum citrinum, auripigmentum, auri scoriam, attramentum, omnium pars una, argenti vivi, almiçadir pars media, marcasice ferri quartam; cum aceto pisa; .ij. diebus dimitte; age; citri maturi colorem exhibebit.
  130. De açurino colore. [Rubrica.] - Açuri pulverem ferri pars una; argenti vivi, sulfur, argenti, attramenti, omnium partem mediam, magnetis silique pondus, cum pororum succo tere, depinge.
  131. Aliud quasi color violacens. [Rubrica.] - Item açurum, attramentum, sulphur, sal, partem .I., attincar, malvavisci; tere et depinge.
  132. Aliud. [Rubrica.] - Gume, vermilionis, açimar, auri, quartam partem, attramenti, argenti, auripigmenti, omnium duas siliquarum pondus; gemini argenti vivi, almiçadir, magnetis, omnium partes .iij.; cum succo cucurbite teres et depinges; et erit speciosa.
  133. De nigro colore. [Rubrica.] - Alkali, magnesiam, argentum et ipsius scoriam, es et ferrum, omnium partes .ij., argenti vivi, almiçadir, sulphuris partes .iij. cum aceto teres; quod depingis, nigerrimum fiet.
  134. Aliud quasi oleum olive. [Rubrica.] - Açur, ferrum, açimar, minium, singulorum partes .iiij.; argenti, sulphuris, auripigmenti, argenti vivi, salisgemme, tuthie, omnium uncias .ij. teres; decoques aceto; distemperabis et speciosum fiet.
  135. Aliud quasi incaustum. [Rubrica.] - Argentum, ferrum, et es, magnesiam, omnium partem .I., açimar, tincar, sulphur omnium partes .iij., argentum vivum, ismed, singulorum silique pondus, et medium, cum succo ceparum candidum teres, coques, aceto distemperabis et depinges, et speciosum erit. Hec itaque coloris et tincturarum disposicio vitrum exiget planissimum; confectiones etiam prescripte, nisi corpora preparata sint, ea suscipere penitus recusant.
  136. Item aliud. [Rubrica.] - Erepum de vino nigro puro calidum et penetrativum est; unde argentum aluminatum [tartarum aluminatum] de bono vino cum adipe porcino, vel alio, et parum argenti vivi, si simul misceantur in quolibet vase et lento igne parum confletur, sit inde fantasticum opus. Si enim inunxeris es limatum vel politum, erit quidem album ut argentum purissimum.
  137. Ad elidrium. [Rubrica.] - Eraminis partes .iiij., argenti partem .I, auripigmenti partes .ij. prius confla; martem et lunam dehinc adde alia, et cum valde calefactum fuerit, sinito ut refrigeret, et partem lune invenies. Sin autem mitte in patinam argillatam; assa donec fiat cerusa; confla et invenies lunam. Sin autem multum conflaveris, fiet elidrium .I. nec sol, nec luna. Cui si partem unam solis addideris, fiet sol optimus.
  138. Item. Si luna taliter facta fuerit, sic eam rectifica; pone eam in igne, et rubeam factam pone eam in aquam acutam, que recipiet salis ter assati unciam .I., tartari unciam et semissem, urine quod sufficit, vel etiam aqua, et in aqua hac, que vocatur acuta, ter extingue, et deinde in eam aquam multo ciens super carbones bulliendo cum ligno deducas.
  139. Solis coctio et reformatio. [Rubrica.] - Salis .ij. partes; sinopidis. I.
  140. Ut aurum fiat gravis. [Rubrica.] - Auri, sinopidis et misii, anna: fundendo fiat.
  141. Ad dealbandum martem. [Rubrica.] - Arsenicum duobus modis est rubeum et citrinum; utrumque tamen calidissimum et siccum; rubeum tamen minoris caloris est. Quodcumque arsenicum ad ignem, donec albi coloris fiat, uratur et cum oleo aliquantulum nitri misceatur. Deinde eri rubeo supponatur, madido facto; mutat es in album colorem.
  142. Ut gravis fiat aurum. [Rubrica.] - Auri pars una, cathimie partis quartam perfundendo.
  143. Solis color in opere. [Rubrica.] - Salis amoniaci et floris eris ana cum aceto distemperetur, vel forti vino, ad modum unguenti, et deinceps salis, atramenti cum aceto, vel vino, vel urina, ut supra. Allei fuligo et urina idem facit.
    Nitri de bute combusti partes .ij., salis pars .I. cum aqua teritur ad modum unguenti, cui pulveris eris usti tercio cocti ad celerem superponitur; dein opus jungitur.
  144. Solidatura. [Rubrica.] - Eramen super coctem cum spato fricatur et in opus inungitur; quidam adjungunt boracem.
  145. Item; [Rubrica.] - Nitri de bute combusti partes .ij., salis .iij.; terantur et cum lexivis de vitibus facta temperetur.
  146. Sapo cum aqua distemperetur et cum spatula diu in manu dedicatur. Postea parum pulveris eris usti tercio cocti admisceatur, et cum eadem spatula, quousque formam unguenti recipiat, agittetur. Postea per pannum colletur, et eidem colato boracem in aquam bene bulitam et lardum ferro liquefactum admisce et cum eadem spatula fortiter commove et opus inunge; in subtiliori vero opere comburitur et cum aqua in qua borax bulierit, distimperatur, et cum penna inungatur.
    Eramina, aurum et argentum equaliter conflando miscentur et in tenuissimas laminas producitur, et per minuta frustra operi superponitur.
  147. Ut aurum dulcificetur. [Rubrica.] Nitri de butte, boracis, vitreoli, sulphuris vivi, salis amoniaci, floris eris, ex omnibus equaliter pulvis fiat et cum oleo linoso, vel forti aceto trocisci formentur et ad solem desicentur, et soli liquefacto parum illius pluveris apponatur et fortiter confletur.
  148. De algala. Rubrica. Sanguis draconis pondus unius denarii misceatur cum duobus ponderibus denarii argenti vivi.
  149. De adamente. [Rubrica.] Lapis adamans nascitur ex cathimia et auri coctione. In prima coctione masse post primam cocturam, dum confringis massam (omnis enim confringitur leviter), is autem remanet. Alius magnus, alius parvus, cui ferrum non duratur, nec aliud aliquid aliorum lapidum. Ipse autem prevalet omnibus; ipsum autem, quoad prevalet omnibus, solum vincit plumbum. Et hec est potentia plumbi.
    Tolles plumbum femininum facile et molle, et solves; et jacta in ipsum adamantem, partem scilicet quam subtiliare volueris, et lento igne plumbum succendes; et, dum subtiliari ceperit, continuo eum mordace tolle et in sapone ex oleo operi leniter et mundissime, eo quod sit debilis; est enim fragilis plus quam vitrum, et mellis plus quam plumbum, eo quod solvatur in plumbo; deinde tolle ipsum de sapone et in cote aquaria exacua ipso sapone quantum volueris subtilitare, et mitte in igne diligenter et excandescat per .ij. horas vel .iij., donec candescat sufficienter totus. Postea tolle et lava, et exiet adamans, cui ignis non dominatur; nec feriendo dissipatur, et laborans non curatur, per quem omnia que volueris operari poteris.
  150. Dicta Hermetis. [Rubrica.] Cum multi sint lapides, quorum usus specialiter huic prodest negotio, tres illorum in corpore terre perfectissime generatur; alii autem tres in solo aere; tres quidem alii nullam utilitatem sine igne retinent.
  151. Item. Nisi quis ruborem cum candore deiciat, introducat etiam, quam cum labore et expectatione paravit, nec ad ruboris fulgorem accedere poterit. Solis ergo spumam preparatam adjunge, de cujus administratione satis dictum extima; non minus quoque et marinum solum quo omnis ordinatio privatur effectu.
  152. Ad congelandum argentum vivum. [Rubrica.] Siccitas semper tingit; ignis et aer purificant; terra vero tincturam educit. Argentum vivum lavabis cum aqua lapidis, donec immobile efficiatur; spem enim tuam terminabit et gaudium indicet.
  153. Accipe limpidiores lapides e torrente et combure eos; in subtilissimum pulverem redige, cui tres partes de subtilissimo pulvere wçeteqazieç misce cum testa fortissima; pone et mitte in fornace ad hoc aptata; de siccis lignis fagi facies ignem fortissimum, et cave a fumo, cinere et carbonibus; eumque ceperit fundi, exagita cum spatula ferea, donec fiat liquor clarissimus et operare quod vis, et erit topaçion.
    Quod si voluerit lapides diversorum colorum, quere vitrum, cujus colorem volueris et pulveriça subtiliter, cujus accipias.
  154. Accipe duas partes argenti vivi et unam sulphuris, et mitte in olam novam et ponatur in fornacem et ardeat ignis mediocris, quantum sufficiat; deinde colige; quod purum inveneris.
  155. Accipe calcem vivam, et criba, et mitte in vas eraminis cum fortissimo aceto, et agita insimul, donec optime permixtum sit, et cooperi cum eo operculo ereo. Postea in igne equino inhumabis et per unam quamque ebdomadam cenum renovabis; hoc facias tandiu, donec videas quod optasti.
  156. In quolibet vase acetum fortissimum ponatur et subtilissime peciole plumbi in filo posite et desuper appense, ita tamen, ne tangat acetum et coopertorium super vasis orificium pone et sic more solito ad solem pones vel in fimo inhumabis; post novem vel .xv. dies quod inveneris collige, lavabisque perfecte et usui reserva.
  157. Accipe .II. partes terre et .I. sulphuris, et pone in ollam coopertorium habentem et ignem per .vj. horas suppone.
  158. Utharit, id est argentum vivum. Alkali, id est alumen vitreoli vel vitreorum [nitreoli vel nitreorum n. Berth.]. almiçadir, id est sal amoniacum. Dueneg, id est vitreolum. Calcucecumenon, id est eramen ustum. Atincar, id est boraga. Salis gemme, id est dara. Credo quod sulphur rubeum sit cinaprium. Cementum est molta ex quo conjunguntur lapides. Miscuum, id est ciprum. Aquila, id est sal armoniacus. Alumen scaiola, idem est quod alumen plume et idem est quod alumen Castilie. Sinopidis, alumen rubeum. Alumen album jacmini, id est alumen plume. Recarol. Nitrum. Nitrum de bute. Talch, lapis ad modum vitri. Attincar, tincar, id est stella terre, est genus salis habens saporem cum pauca amaritudine. Attramentum. Attramentum ustum. Attramentum viride. Attramentum scitticum. Alkool, id est cristallum, uteredo. Açimar, id est flos eris. Çimar. Calcitarium. Almagar, id est berillus, scilicet rubeus unde pinguntur muri. Aludel. Sandaraca, id est vernix. Magnesia. Marcacida. Almarcacida. Ismed. Chibrit id est sulfur. Çaibac, id est argentum vivum. Alçoforo, alçofor, vel alcancer. Misii cipri, id est coperosius. Tartarum, id est fex vini. Misii. Miseos. Tyn. Alkitran, id est gumma que exit de terra.
  159. Alchool id est pulvis subtilissimus. - Duenum ad solvendum est bonum. Sal alchali, sal armoniacum, oleum calim, borax. - Nota quod operatur alumen Castiale ad congellandum mirairium et ad faciendum de eo bonam lunam. - Cote asse, id est cenilli. - Roberes, id est acetum bonum et forte. - Ad elexir bonaventure: accipe coperosum .I. p. et p. .I. aluminis cote, et distilla per filtrum, cum aqua vel aceto - .I. p. et dimid. vitreoli; .I. p. luis cote; .iij. uncie viridis eris. - Sol moritur in pulverem per unam magistram lyram. - Metallum appellatur preparatum, quando est bene purgatum. - Coporobius vocatur bonum vitreolum, et idem est et vocatur misii cipri.
  160. Afroselinum in Egipto tantum modo invenitur; quod ita creatur: ros celestis a luna claritatem ponimus in speciem lapidis quem specularem vocamus; coagulatus constringitur. Optimum est quod est colore ceruleo et lucido.
  161. Compositio electri. - Electrum componitur sic: pone duas partes argenti et eramenti terciam, et auri tertiam, et confla.
  162. Si album vis facere, cum conflare ceperis, adice auripigmentum verum, scilicet non procuratum; si autem vis candidum facere, adice auripigmentum curatum.
  163. Ad faciendam aurum optimum. - Eris partes .iij., argenti pars .I., simul confla et adicies auripigmenti non usti partes .iij. Et cum valde calefeceris, sinito ut refrigeret et mitte in patina, et obline argilla, et assa donec fiat cerusa; tolle et confla, et invenies argentum. Si autem multum assaveris, fiet electrum, cui, si pars .I. auri addideris, fiet aurum optimum.
  164. Sume argentum uncias iiij.; misii cipri uncias iij.; elidrii contusi et cribelati uncias iiij.; sandarace uncias iiij. Misces et conflabis argentum et asperges; spires super scriptas et vehementer igne confla, comovens omnia pariter, donec auri colorem videas, et eximens intinge in aquam frigidam, in cratere habentem commixtionem infectionis hujuscemodi: misii cipri et sandarace et elidrii partes equales; et facies pinguedinem mollem, et confla argentum, et calefactum et ignitum infunde in eandem pinguedinem.
  165. Ad faciendum aurum. [Rubrica.] - Accipe plumbum et funde in vase ferreo et adde desuper auripigmentum ruffum, et tantumdem sulfur citrini, et suffla usque dum buliat, et faciat sicut lingua et tere; gutta desuper cinerem et misce insimul et gutta in terram et collige; et accipe de isto uncias xx. et de thucia uncias v. et funde insimul, et repone, et accipe unciam .I.; et mitte super uncias x. de argento funduto et sit argentum; et accipe de argento isto unciam .I.; et mitte super uncias ij. auri funditi et mitte in aceto et extingue; fiet aurum briçum.
  166. Ad faciendam aquam in colore auri. - Kibrit .I., sulfur, asphar .I., auripigmentum, pars .I., calcis vive pars .I.; mitte in cacabo cum urina bovis et coque hora .I. ; tunc videbis colorem aureum, repone in doleo vitreo et de hac aqua mitte in opera tua.
  167. Accipe laminas ferreas et calefac, donec dum fiant rubee, et extingue in aqua clara, in parapside et extrahe de aqua et frica eas cum viride eris, multum fortiter, usque dum vadat inde nigredo. Postea lava in aqua de parapside et adhuc calefac ferrum, et fac similiter usque dum habeat de nigredine illa; et de scoria sufficienter; tum dimitte requiescere et versa inde aquam planitem, et amurcam que remanserit sicca, et pista eam; et accipe inde partes .iiij., boracis pars .I., olei pars .I., tere et mitte in cruseolum et pone in focum, usque dum fiat ruffum; deinde accipe de ferro isto pars .I. et mitte super .x. partes auri blanci funduti et adde salem tritum cum vitreolo et mitte cum ferro ruffo, usque dum perdat rubedinem.
  168. Auripigmentum componitur sic: auripigmenti scissilis, triti, mundi, unciam .I.; argenti vivi unciam I., auri batuti subtiliter unciam. Ex auro fac petala; mitte petala in argentum vivum et calefac, donec liquescat aurum in argento vivo, et commisce in trula ferrea; postea mitte auripigmentum, et decoque bene, et exagitta, donec fiat pandius.
  169. Ad aurum plurimum faciendum. [Rubrica.] - Sume argentum vivum uncias xiiij.; limature auri uncias iij. ; limature argenti uncias vj.; eris equaliter et ciprii limature uncias vj; auricalci limature uncias ij.; aluminis scissi et vitreoli quod vocatur calcantum uncias xij.; auripigmenti sciscilis uncias vj., elidrii uncias x.; et tunc misce omnes limaturas cum argento vivo et facies in modum ceroti, et mitte elidrium et auripigmentum; deinde eris florem et alumen addicies; et omnia in patina pones, et leviter coque super prunas; et asperges desuper crocum aceto infulsum et nitri modicum, et croci uncias iiij.; minutatum asperges, donec resolvatur; et cum frigidum fuerit et coagulaverit, tolle. Habebis aurum cum augmento; et adice supradictis speciebus etiam terre lunaris modicum, quam Greci dicunt afroselinum.
  170. Auri pondus gravius facere. [Rubrica.] - Aluminis liquidi pars .I., amomi canopice, quo aurifices utuntur, pars .I. ; auri partes .II. ; hec omnia conflantur cum auro et fiet gravius.
  171. Glutinis taurini partes .iiij. cathimie et confla, et erit gravius. Hoc facies etiam in ere.
  172. Accipies auri uncias ij.; facies fistulam et mitte limaturam auricalci et alumen scissum, et misii cipri, et salis montani equali modo conflando; nec separentur omnia a se; et cum extenderis medicamina, una excuseris, mitte fistulam in conflatorio et nitrum Tebaicum nigrum; ita conflans et retepidans, invenies duplum effectum; quod et in ignem missum et cesum, eundem colorem reddat.
  173. Accipe aurum et coque in vase ferreo cum tantumdem çaibac et arde [Ruska: adde] desuper miscialder solutum cum urina, sicut unguentum, et coque leniter parumper, et invenies aurum et argentum mixtum insimul; deinde coque eum cum çaibac adesatum; per vices .vij. Funde de isto .p. I. super .iij. Erit aurum multum ruffum.
  174. Argentum, de partibus .viij. partes .iij. , eris usti partes .ij., chibrith dianic funde et desuper mitte; es ustum, plumbum, deinde sulphur, et dimitte super focum multum, donec insimul liquescat et fundatur; refrigera et erit kimium. Deinde accipe auri pars .I., fede pars .I.; funde insimul et adde de kimis pars .I.; exit aurum optimum.
  175. Ad faciendum calcem ovorum. - (Ego autem feci hoc in fornace vitreorum et feci hoc circa ciclum, de terra qua fiunt vasa in quibus liquefit jutus; et positi fuerunt cortices ovorum lavatorum et pistatorum in fornace ubi ponuntur vitri: factum et hoc fuit Ferrarie.)
    Accipe garaviz de ovis, lava eos cum aqua salsa, et dimitte in aqua .I. die et nocte; et postea munda eos de agsia, id est de labia sue et sicca eos, et mitte in cacabo, et claude desuper cum terra et fac ibi foramina .v.; deinde mitte in fornace vitri die .I. et nocte; et extrahe, et invenies calcem albam que vocatur calx ovorum; (et probavi).
  176. Accipe albuminis ovorum libram .I., salis uncias v., urine pueri, vel aceti uncias .v. et adde ibi amoniaci unciam 1. Deinde mitte in cacabo et claude desuper cum terra et mitte in suco diebus .XL.; et mutabis omnibus diebus .vij. ; extrahe et repone.
  177. Accipe calcis ovorum pars .I., alchali pars .iij.; coque dum perdat saporem, deinde coque cum çaibach et videbis argentum; tere in calce; repone eum.
  178. Accipe aquam calcis pars .I., aque de cauli partes .ij.; kibrit tantum quantum tota aqua, id est partes .iij.; tere insimul et mitte in vase vitreo; desuper claude et dimitte sub fimo equino diebus . viij. et extrahe; et accipe çanic quantum .iiij. partes; confectionis illius tere insimul et mitte in vase et coque donec stringatur et coaguletur; fac in pulverem et repone et accipe alçofor vel calcancer et liquefac ad ignem, et mitte desuper quintam partem, et erit lunaris.
  179. Ad faciendum argentum. - Accipe çaibac pars .1.; picis marine que vocatur saracenice mestathe pars .1.; salis pars .1.; tere insimul et sicca ad solem; deinde mitte in vase; desuper claude cum terra et misce; et pone ad solem donec coopertorium sicces; postea coque super prunas, die una et nocte; et postea tere cum aceto, et coque hora una et accipe kibrit pulverem cum alia confectione; et accipe alçofoforo vel alcancer et liquefac ad ignem et mitte de pulvere isto; et erit argentum.
  180. Ad faciendum aquam de cauli, etiam de calce. - Accipe aluminis facioli libram .1. ; pista eum fortiter et mitte in rudi olla; adde ibi aque libras .iij., et cola sicut stella diana; et est clara et optima; et hec vocatur aqua de cauli, aquam calcis fac sic.
  181. Ad faciendum melchalcali. - Accipe aquam de calci et mitte in parapside terrea; et sicca ad solem et hoc est melchalcali.
  182. Ad faciendam çarcon. - Accipe album de plumbo quod est factum sub fimo equino, aut cerusam, mitte in cacabo, et claude desuper cum terra, et coque in fornace vitri desuper, die una et nocte, et extrahe, et invenies rubeum; hoc est çarcon.
  183. Ad faciendum oleum ovorum. - Accipe ova et coque in aqua et eorum vitellarum pone in patina; assa linteo; extorques; hoc est oleum ovorum.
  184. Ad faciendum aquam que dicitur dulcis. - Galchali muschia dicitur; baurac; asphar, calcis vive, aluminis albi, auri unciam .I. mitte in acetum fortissimum die una et nocte et misce insimul; preterea cola et dimitte in orca, et repone aquam que sit; et est dulcis sicut mel et similis lacte, que vocatur aqua dulcis.
  185. Ad faciendum aquam rufam. - Accipe sulfur cum aqua de alcali pariter et coque usque dum solutum fiat et claude, ut non exeat inde fumus; deinde repone in vase vitreo in loco humido; exit aqua ruffa.
  186. Ad faciendum calcem. - Auri uncias ij. funde et adde desuper marchasite uncias v. vel tutie, vel çarnich, alunari qualitercumque vis; funde cum auro; exit calx.
  187. Accipe calcis ovorum pars .1., alchali partes .iij.; coque dum perdat saporem et videbis argentum; in calce repone eum.
  188. Ad faciendum jacintos. - Accipe sanguinis yrci uncias iij. et semi; vulpis uncias xiij. et semi; leporis uncias iij. et semi; galine albe uncias xij. et semi; vituli uncias iij. et testudinis marine uncias iij. et semi; aquile uncias iij. et semi; vulturis uncias iij. et fellis anatis uncias iij.; hec omnia commiscis in unum et frigas horis duabus, et postmodum habebis in visum, et dum volueris jacinctos albos, quos appende in sita equi; stans, exoperi diligenter et pone ad assandum in fornace horas .vj.; et post horas .vj., amputato igne, dimitte infrigidare in fornace jam tepida, die una, et lava cum sapone gallico, et videbis mirabiles jacinctos. Quod si probare volueris, pones ex eis aliquem in obscuro loco super carbones; et si non luxerit quomodo lucerna, iterum remitte ipsum in confectione, stans quemadmodum superius scriptum est.
  189. Accipe berillum, pista, et crine [criba?], et lava eum (sic, pour cum) aqua salsa usque dum videris; deinde lava cum aqua dulci, donec recedat sapor salis; postea sicca super tabulam vitri, accipiesque de pulvere libras .xj., çarcon libram .1. et semi; eris usti libram .1.; rati .xij.; çingar, methocal .CL.; et pista insimul super petram porfiriticam; deinde mitte in cacabum et claude de super cum terra aurificum, et dimitte siccare; deinde mitte in ignem et suffla plane, usque dum liquidum fuerit; deinde refrigera super cinerem calidam, et invenies.
  190. Si vis facere solem, accipe plumbum purgatum et fac laminas: deinde fac blanchetum et de isto minium usque in .xv.; postea accipe açoc et sublima eum in vase vitreato, et mitte ad ignem bene coopertum et bene lutatum; et dimitte per .iij. dies et totidem noctes in fornace de super tantum ut durescat, et de isto fac çanaparim. Accipe minium superius dictum et verte in plumbum et çanaparim in açoc. Accipe de plumbo superius dicto uncias c. et de açot ita verso uncias xxx. et vitrei et calni triti multum .xv. funde insimul; permitte refrigerare; postea fac laminam subtilissimam et cum rebus .vj. ex quibus vertes, facis colorem argenti in auro. Sic fac de isto.
  191. Si vis aliquod metallum dulce facere, accipe crosca ovi; et deinde fac oleum; postea, sicut scis, accipe et funde istud metallum quod vis dulce facere et versa in istud oleum, ter aut quantum, et erit dulce.
  192. Si vis facere colorem qui tibi placuerit, accipe ollam novam, et mitte intus calcem novam, bonam, et optimum acetum; et claude bene ipsam cum terra; dimitte donec sicca sit, et mitte in fimum equinum, tantum ut habeat magis calorem, et mutabis ipsam de diebus .viij. usque in diebus .viiij.; et ita facies tribus vicibus, eritque quod optasti et si perfectum non inveneris, fac alia vice.
  193. Ad dealbandum es, accipe rocam auripigmenti, salgemmam, tuciam, felia, equaliter; hec omnia pista fortiter et mitte super es terciam partem in crucibolum.
  194. Si vis açoc conçelare [congelare n. Ruska], accipe pumicem et fac de illa pulverem, similiter de stercore anseris silvestris vel montani; et de stercore pullorum de montanis; et de omnibus istis fac pulverem et pone in crusiolum, aut in aliud vas terre vitreatum, et mitte de pulvere desuptus et etiam açoc; postea vero pulverem desuper et pone eum super carbones, et non multum focus; coopertumque cum cooperculo, cum foramine desuper, unde possit cum aliquo ferro exagitari, vel cum ligno; dimittes autem illum super ignem lentum per tercium vel medium diem, et vide; et si non conçelavit [congelavit n. Ruska], adhice parum de pulvere sulphuris vivi.
  195. Si vis fedam facere, accipe cucurbitam silvestrem et gumam cerasarum atque prunorum, aut unam harum duarum; exsicca super tegulam unam, et fac pulverem. Accipe tartarum et de matre fortis aceti similiter, fac pulverem equaliter, harum supradictarum misce insimul et es album; et pone illud in forti aceto, in quo aceto sit sal, et extrahe illud inde, et insala ipsum sale trito, et pone illud in igne carbonum, et dimitte tamdiu quousque faciat feruginem; et collige illam, et fac pulverem; et de isto pulvere unam partem pone ut omnes quinque sint equales partes; et pone id in humido loco; in sacceto uno misce insimul et fac unum vas, sicut crusiolum, et dimitte siccare. Accipe argentum vivum cum totidem viridi eris et pone in supradicto vase super ignem, et habens unum vas de subtus ubi cadat, quando fundetur, ut erit quod vis.
  196. Si vis sentinae fedam mendare, funde simul, et fac massam unam; pone eam super terram aut super tegulam; et super quod posueris pendeat ex una parte aut a duabus, si volueris; et fac, juxta massam, ignem fortem cum carbonibus et lignis usque fundatur; et mitte intus, terciam plumbi; et videbis manere eramen per se, et argentum et plumbum ire versus partem illam versus quam pendet; postea accipe argentum et plumbum istud; et fac cinaricium bonum; et mitte istud argentum; et plumbum, sic ut mixtum est in cinaricio, et funde tantum ut argentum purum maneat.
  197. Qualiter fiat viride es. - Si vis facere viride es, fac limari subtiliter et, in libram unciam lixadre pulveriçate .1. et misce insimul; ponesque in optimum acetum; et, quando acetum desiccatum fuerit, adhuc asperges cum aceto ter vel quater et erit quod vis.
  198. Si vis facere de pisce alkimiam, habeas de piscibus pagris, accipe carpe aletas et caudam sine pulpa, et ossa capitis cum aletis et cauda, omnibus crudis, pista insimul fortiter, et pone eam in unam bonam ammolam vitri, fortem, similem illis que veniunt cum sirupo de Alexandria; et optura eam ad melius quod potes, ut nichil exire nec aliquid intrare possit: et pone eam in caldaria una, ita ut os ammole sit ex superiori parte; et fac eam bulire donec revertatur in aquam, postea pone eam sub fimo equino tanto qui calorem faciat; et dimitte eam ibi per una diem, aut duas, vel tres; et postea extrahes ipsam, et videbis quod fecerit sicut lapis albus; quod si non fecerit, sic revertere eam ibi donec fecerit; et videbis ipsam de diebus .viij. in dies .viij. donec pars aut totum revertatur in lapidem et ex isto pone carubiam unam super .xxiij. argenti, et erit sol.
  199. Qualiter fiat aqua de ovis. - Si vis de ovis aquam facere, accipe ova plurima, et decoque ipsa in caldaria una cum aqua; postea extrahe et dimitte illa donec fateant; deinde vero auferes testas, et scinde ipsa ab ambabus partibus ut auferas bene albumo a vitelo, ita quod ex uno non remaneat cum altero aliquid; postea pista unumquodque per se, et fac pillotas, et distilla unumquodque per se; et pone in vasis vitreis vel de terra vitreata bene opturata; et pone sub fimo equino, et dimitte ibi per dies .viiij.; et videbis quod revertetur in burro qui trahit in rubore; et hoc pones in opere tuo, ubi requiritur aqua ovorum ad solem vel ad lunam.
  200. Si vis facere auricalcum optimum, accipe thuciam et frange eam in modum castanee; tunc pone eam super prunas et super pone carbones iterum; et postea superpone tuciam et superpone carbones; deinde ventula cum ala donec cocta sit, ut possis eam bene pistare; et cum pistata fuerit, adhice carbonem tantum pistatum ut inde nigrescat mixtum cum thucia. Postea tolle eris rubei libram .I.; frange eum in modum nucis vel castanee; tunc adhice pulveris tutie partem unam, et mitte in crusiolum cum ere et funde; et cum liquidum fuerit, adice stagni scrupulum I. aut multum duo et misce cum ere, quia si stagnum non fuisset auricalcum istud maleari non posset, tunc prohice eum in canalem ferream, et videbis rem probatam et mirabilissimam.
  201. Accipe crastpon et liquefac ad ignem et imo mitte intus partem çeuhac, et misce insimul, et dimitte frigerare et debet esse fragile sicut vitrum. Hoc tamen memor esto ut prius purges grastpon; postea pista eum; tunc duc eum super petram porfiriticam, siccum multum bene, et erit quasi farina; postea tere cum alumine super petram, et dimitte siccari ad solem. Item duc super petram et multum tere; postea distempera cum semacarbi et scribe et dimitte siccare. Postea lixa cum emathite et habebis litteras argenteas.
  202. Tolle lapidem Pharaonis et pista bene; postea tere super petram porfiriticam et distempera cum semacarbi et scribe ubi vis et, cum siccate fuerint littere, fricca desuper solem aut lunam vel qualecumque metallum volueris, tales habebis Lytroron.
  203. Accipe auri cocti optimi pars .I., çeuhac partes .viij, et mitte in crusiolum multum calidum ad ignem et misce hec insimul cum carbone et verte in aquam; fac sicut in deauratura. Tunc accipe parte .I. chibrith boni, pars .I. asphar croci et fac inde quasi farinam; ponesque cum deauratura quam fecisti et misce insimul inter digitos, donec unum corpus fiat. Deinde mitte in crusiolum optimum et claude eum et fac in coopertura parvum foramen unum, et pone super ignem et calefac donec ardeat quod intus est; et remanebit aurum solum sicut pulvis açurii; ita minium erit, et accipe eum et mitte in vas optimum nadif, et lava eum optime cum alme; deinde accipe semacarbi et distempera in aceto, in vas nadif, et mitte intus aurum et Gherpyro; postea lixa ut luceat, cum onichino vel emathite.
  204. Si vis aurum ponere vel scribere in vitro, ferro, avolio, argento, marmore, accipe amoniacum et mitte in aceto ad solem et adde ibi parumper croci. Deinde scribe super qualemcumque metallum vis, vel super lignum, et pone desuper aurum capsellarum et dimitte siccare, et postea lixa, et non deletur; et si super cartam ita feceris, bonum est; sed per aquam deletur.
  205. Bur antiquum, colore amisso, fac bulire parumper in sero lactis caprino, et efficitur candidum quasi novum.
  206. Si vis ponere Asopopo in carta vel ligno, accipe lactis tyn et misce intus parum croci et scribe litteras, sive folias, sive figuras, et dimitte usque ad alteram diem; postea accipe aurum capselarum et mitte super litteras lactis quas fecisti; tunc ferias sursum cum digito; quod scriptum fuerit, deauratum erit.
  207. Viride eris ita distempera. Accipe eum et distempera cum suco rute; deinde mitte acetum, in collige in vasculo; et mitte cum eo semacarbi distimperatam cum aqua, et scribe illud quod volueris.

Finitus est hic liber Johanis. [Rubrica.]


Quelle: Marcellin Berthelot: La Chimie au Moyen Âge. Paris 1893. S. 187-228.


Valid HTML

© Rainer Stumpe, URL: www.rainerstumpe.de/